تایمز آف اسرائیل: تحولات سیاسی آمریکا فرصتی برای شکلگیری ائتلاف مستقل منطقهای میان رژیم صهیونیستی و کشورهای عربی فراهم کرده است
پایگاه خبری «تایمز آف اسرائیل» در گزارشی تحلیلی با اشاره به تحولات سیاسی آمریکا و پیامدهای آن بر معادلات امنیتی خاورمیانه، پیشنهاد تشکیل یک ائتلاف منطقهای میان رژیم صهیونیستی و شماری از کشورهای عربی را مطرح کرده است؛ ائتلافی که با هدف تقویت همکاریهای امنیتی، کاهش وابستگی به واشنگتن و مقابله با نفوذ ایران و جریان اخوانالمسلمین طراحی میشود
تلآویو : به گزارش راز نیوز | پایگاه خبری «تایمز اسرائیل» در گزارشی تحلیلی با اشاره به تحولات سیاسی آمریکا و پیامدهای آن بر معادلات امنیتی خاورمیانه، پیشنهاد تشکیل یک ائتلاف منطقهای میان رژیم صهیونیستی و شماری از کشورهای عربی را مطرح کرده است؛ ائتلافی که به نوشته این رسانه، با هدف تقویت همکاریهای امنیتی، کاهش وابستگی به واشنگتن و مقابله با نفوذ ایران و جریان اخوانالمسلمین طراحی میشود و میتواند امارات، بحرین، مراکش و رژیم صهیونیستی را در یک چارچوب همکاری بلندمدت گرد هم آورد.
تایمز آف اسرائیل در این گزارش با عنوان «نظم جدیدی در خاورمیانه میتواند از دل تحولات سیاسی آمریکا شکل بگیرد» مینویسد که انتخابات میاندورهای کنگره آمریکا که به تسلط کامل دموکراتها بر کنگره منجر شده، همزمان چالشها و فرصتهایی را برای متحدان منطقهای واشنگتن ایجاد کرده است.
به نوشته این رسانه، چالش اصلی آن است که آمریکا، با وجود شراکت راهبردی با رژیم صهیونیستی از سال ۱۹۴۸، همزمان با دشمنان منطقهای این رژیم، از جمله ترکیه و قطر، نیز همکاری میکند و در لحظات حساس به جای اتخاذ موضعی قاطع، میان طرفهای مختلف موازنه برقرار میسازد.
این گزارش تأکید میکند که ترتیبات امنیتی منطقه همچنان به واشنگتن وابسته است و اولویتهای آن نیز تحت تأثیر نتایج انتخابات و تحولات سیاسی داخلی آمریکا قرار دارد. در جریان جنگ با ایران نیز کشورهای حوزه خلیج فارس با موشکها و پهپادهایی مواجه شدند که از سوی ایران شلیک شدند.
با این حال، نویسنده گزارش معتقد است همین وضعیت میتواند فرصتی برای رژیم صهیونیستی و کشورهای عربی حوزه خلیج فارس فراهم کند تا یک ائتلاف منطقهای مستقل ایجاد کنند؛ ائتلافی که به جای جایگزین شدن با آمریکا، در تعامل با واشنگتن فعالیت کند، اما از موضع قدرت و استقلال بیشتر، نه وابستگی امنیتی.
منافع مشترک رژیم صهیونیستی و کشورهای عربی برای تشکیل ائتلاف منطقهای
تایمز آف اسرائیل در ادامه با اشاره به منافع مشترک طرفهای احتمالی این ائتلاف مینویسد که امارات متحده عربی و بحرین به دنبال دستیابی به سازوکارهای حفاظتی فراتر از حمایت واشنگتن هستند. امارات همچنین در داخل و منطقه با آنچه این گزارش محور اخوانالمسلمین به رهبری ترکیه و قطر توصیف میکند، مقابله میکند.
مراکش نیز با توجه به جایگاه پادشاه این کشور بهعنوان امیرالمؤمنین و ریاست کمیته قدس، به دنبال گسترش نفوذ منطقهای خود است؛ نفوذی که میتواند زمینه افزایش حضور این کشور و شرکایش در قاره آفریقا را فراهم کند.
از سوی دیگر، به نوشته این رسانه، رژیم صهیونیستی که کمکهای نظامی آمریکا به آن با تهدیدهای فزایندهای روبهرو شده است، برای مقابله با محور ایران و همچنین آنچه محور سنی اخوانالمسلمین مینامد، به مشروعیت و همراهی کشورهای عربی نیاز دارد؛ ظرفیتی که بهتنهایی قادر به ایجاد آن نیست.
در این گزارش تأکید شده است که هر یک از کشورهای عضو احتمالی میتوانند ظرفیتها و مزیتهای متفاوتی را در اختیار این ائتلاف قرار دهند.
بر این اساس، امارات میتواند از طریق توسعه زیرساختهای جایگزین و کاهش وابستگی، در حوزههایی مانند بنادر، امنیت غذایی و هوش مصنوعی نقشآفرینی کند. مراکش نیز مشروعیت منطقهای مورد نیاز را فراهم میکند. بحرین با میزبانی از یک سازوکار چندملیتی و منعطف برای امنیت دریایی، ظرفیتهای عملیاتی خود را در اختیار ائتلاف قرار میدهد و رژیم نیز تخصص و فناوری خود در حوزههای آب، بهداشت و دفاعی را بهعنوان یک شریک، نه قدرتی مسلط، ارائه خواهد کرد.
ساختار پیشنهادی ائتلاف؛ دبیرخانه دائمی در بحرین و همکاریهای پروژهمحور
نویسنده گزارش پیشنهاد میکند که ائتلاف مورد نظر در دو سطح فعالیت کند.
سطح نخست، هسته اصلی و دائمی ائتلاف خواهد بود که شامل ایجاد دبیرخانهای دائمی در منامه، برنامهریزی مشترک و تعیین یک کشور مسئول برای هدایت هر پروژه است.
سطح دوم، ساختاری باز و مبتنی بر همکاریهای پروژهمحور خواهد بود که کشورها میتوانند بدون عضویت رسمی در ائتلاف، برقراری روابط عادی با رژیم صهیونیستی یا حضور علنی در کنار نمایندگان این رژیم، در آن مشارکت کنند.
بر اساس این طرح، عربستان سعودی نیز میتواند از طریق همین سازوکار در پروژههایی مانند حفاظت از زیرساختهای حیاتی و مسیرهای تجاری مشارکت داشته باشد.
با این حال، نویسنده با اشاره به پیمان دفاعی عربستان با ترکیه و پاکستان، معتقد است ریاض باید در همین سطح همکاری باقی بماند و به اطلاعات حساس امنیتی یا برنامهریزیهای راهبردی ائتلاف دسترسی نداشته باشد.
این گزارش همچنین اختلافات میان ریاض و ابوظبی و مخالفت افکار عمومی در برخی کشورهای عربی با عادیسازی روابط با رژیم صهیونیستی را از موانع اصلی تشکیل چنین ائتلافی میداند و بر ضرورت آغاز بیسروصدای این همکاریها تأکید میکند.
ضرورت تبدیل صلح با مصر و اردن به منافع مشترک مردمی
تایمز آف اسرائیل در بخش دیگری از گزارش خود، میان دو الگوی روابط رژیم صهیونیستی با کشورهای عربی تفاوت قائل میشود.
به نوشته این رسانه، صلح رژیم صهیونیستی با امارات بر پایه منافع مشترک شکل گرفت؛ بدون آنکه جنگی پیش از آن وجود داشته باشد و با حمایت رهبرانی که عادیسازی روابط را بهعنوان یک سیاست رسمی پذیرفتند. همچنین، به ادعای نویسنده، جریان اخوانالمسلمین پیش از آن از عرصه عمومی امارات کنار گذاشته شده بود. از همین رو، روابط دو طرف در حوزههای تجارت، گردشگری و فناوری گسترش یافت.
در مقابل، صلح رژیم صهیونیستی با مصر و اردن پس از پایان جنگها شکل گرفت و عمدتاً با حمایت رهبران سیاسی دو کشور ادامه یافته است، بدون آنکه از پشتیبانی گسترده مردمی برخوردار باشد.
این گزارش مدعی است که جریان اخوانالمسلمین در ساختار اجتماعی مصر و اردن ریشه دارد و از هر بحران مرتبط با فلسطین برای معرفی صلح با رژیم صهیونیستی بهعنوان نوعی خیانت استفاده میکند.
نویسنده با تأکید بر اینکه مصر و اردن از ارکان اصلی هر نظم منطقهای محسوب میشوند، معتقد است ائتلاف پیشنهادی باید به روابط این دو کشور با رژیم همان ویژگیهایی را بدهد که در روابط رژیم صهیونیستی و امارات وجود دارد؛ یعنی ایجاد منافع مشترک و ملموس برای مردم.
بر اساس این دیدگاه، هنگامی که صلح بتواند برای شهروندان فرصتهای شغلی، دسترسی به آب و خدمات بهداشتی فراهم کند و همزمان مسیر روشنی برای حل مسئله فلسطین وجود داشته باشد، جریان اخوانالمسلمین بخشی از شبکههای رفاهی و نارضایتیهای عمومی را که زمینه نفوذ آن را فراهم میکنند، از دست خواهد داد.
به نوشته این رسانه، در چنین شرایطی صلح از یک توافق میان رهبران سیاسی فراتر میرود و به منفعتی ملی برای جوامع تبدیل میشود.
مسئله فلسطین؛ شرط اصلی مشارکت کشورهای عربی در ائتلاف
یکی از محورهای اصلی این گزارش، مسئله فلسطین و ضرورت تعیین چشماندازی برای تشکیل کشور مستقل فلسطین است.
تایمز اسرائیل تأکید میکند که هیچ رهبر عربی نمیتواند بدون وجود چشماندازی برای تشکیل کشور فلسطین، مشارکت با اسرائیل را توجیه کند.
این رسانه برای تأیید این موضوع به تجربه «مجمع نقب» اشاره میکند؛ سازوکاری که با مشارکت کشورهای عربی و صهیونیستی و با حمایت آمریکا تأسیس شد، اما به دلیل اختلافات بر سر مسئله فلسطین عملاً متوقف ماند.
بر اساس این گزارش، مراکش در نهایت برنامه میزبانی دومین نشست این مجمع را لغو کرد و پایتختهای عربی نیز از حضور علنی در کنار نمایندگان صهیونیستی خودداری کردند.
نویسنده معتقد است ائتلاف پیشنهادی باید از همان ابتدا مسئله فلسطین را در دستور کار خود قرار دهد.
در ادامه آمده است که اسرائیل به جای آنکه در آینده تحت فشار اروپا و احتمالاً دولت جدید آمریکا با شروطی درباره مسئله فلسطین مواجه شود، بهتر است خود در همکاری با شرکای عربی، ابتکار عمل را در این زمینه به دست بگیرد.
غزه و کرانه باختری؛ آموزش، خلع سلاح و بازسازی نهادهای فلسطینی
این گزارش در بخش مربوط به غزه، بر اهمیت شکلگیری نسل آینده فلسطینیها در یک دهه پیش رو تأکید میکند و پیشنهاد میدهد برنامههای آموزشی امارات برای ترویج مدارا و همچنین برنامه مراکش برای آموزش رهبران مذهبی، با محوریت متخصصان فلسطینی، در روند تحولات غزه نقش محوری داشته باشند.
در ارتباط با تشکیلات خودگردان فلسطین نیز نویسنده مسئله اصلی را به شرایط و ساختار حکمرانی این نهاد مرتبط میداند.
به نوشته تایمز آف اسرائیل، رهبران تشکیلات خودگردان از سال ۲۰۰۶ تاکنون در انتخابات شرکت نکردهاند و بخش عمدهای از فلسطینیها این نهاد را فاسد میدانند. این گزارش همچنین مدعی است که برگزاری انتخابات در شرایط کنونی میتواند به تقویت جایگاه مروان برغوثی، زندانی فلسطینی، و جنبش حماس منجر شود.
نویسنده نتیجه میگیرد که مسیر تشکیل کشور فلسطین در غزه و کرانه باختری (یهودا و سامره) باید از مسیر خلع سلاح، مقابله با افراطگرایی و ایجاد نهادهای حرفهای و کارآمد عبور کند؛ روندی که به اعتقاد وی باید تحت رهبری کشورهای عربی و با در نظر گرفتن الزامات امنیتی رژیم صهیونیستی پیش برود.
لبنان و سوریه؛ هدفگذاری برای حذف نفوذ ایران، ترکیه و قطر
تایمز آف اسرائیل در ادامه، برقراری صلح با لبنان و سوریه را، چه بهصورت همزمان و چه در مراحل مختلف، یکی از اهداف مشترک ائتلاف پیشنهادی معرفی میکند.
بر اساس این گزارش، تحقق این هدف مستلزم از بین بردن نفوذ ایران در لبنان و کاهش نفوذ ترکیه و قطر در سوریه است.
نویسنده معتقد است دستاورد چنین روندی فراتر از ایجاد ترتیبات امنیتی یا حتی عقبنشینی احتمالی رژیم از این مناطق خواهد بود؛ چراکه فناوری رژیم صهیونیستی میتواند اقتصاد لبنان و سوریه را به شکلی متحول کند که هیچ حامی خارجی دیگری قادر به انجام آن نیست.
در این گزارش آمده است که پیش از برقراری صلح، هیچ دولتی در بیروت یا دمشق نمیتواند بهصورت علنی کمکهای رژیم صهیونیستی را بپذیرد؛ بنابراین، همکاریهای اقتصادی و فناورانه در این مرحله باید از طریق پروژههای امارات، مصر و اردن دنبال شود. پس از برقراری صلح نیز امکان همکاری مستقیم با اسرائیل فراهم خواهد شد.
نویسنده همین الگو را درباره غزه، لبنان و سوریه قابل اجرا میداند و تأکید میکند که دستاوردهای نظامی بدون جایگزین کردن وابستگیهای اقتصادی و اجتماعی که به تداوم قدرت نیروهای مخالف کمک میکنند، پایدار نخواهند بود.
سه اولویت اولیه برای آغاز ائتلاف
این گزارش در بخش پایانی خود پیشنهاد میکند که نخستین گام برای تشکیل ائتلاف، صدور بیانیه یا اعلام رسمی تأسیس آن نباشد، بلکه ایجاد یک دبیرخانه دائمی و آغاز سه پروژه محوری در دستور کار قرار گیرد.
محورهای پیشنهادی شامل موارد زیر است:
۱. حفاظت از زیرساختهای حیاتی و نهادهای دولتی در برابر نفوذ و اقدامات بیثباتکننده.
۲. سرمایهگذاری بر نسل آینده در غزه و ایجاد فرصتهای اقتصادی برای شهروندان.
۳. گسترش منافع اقتصادی و همکاریهای منطقهای برای مردم کشورهای مختلف، از اردن و مصر گرفته تا لبنان و سوریه.
نویسنده همچنین هشدار میدهد که حتی در صورت تضعیف یا سقوط نظام سیاسی ایران، شبکهها و گروههای مسلح وابسته به آن همچنان باقی خواهند ماند و جنبشهای همسو با اخوانالمسلمین نیز در حوزههایی که منافع مشترکی دارند، آمادگی همکاری با یکدیگر را خواهند داشت.
از این رو، به اعتقاد وی، تهدید موجود ماهیتی شبکهای دارد و مقابله با آن نیز مستلزم ایجاد یک شبکه منطقهای از همکاریهاست.
