گسترش عملیات بازدارنده یمن در عمق عربستان؛ از منطقه مالی ریاض تا تأسیسات نفتی آرامکو
دامنه تقابل میان ریاض و صنعا دیگر به جبهه‌های مرزی و مواضع نظامی محدود نمانده و زیرساخت‌های نفتی، فرودگاهی و اقتصادی عربستان نیز در کانون تنش قرار گرفته‌اند. آسیب به ساختمان آرامکو در قلب منطقه مالی ریاض، در کنار تعویق رویدادهای مهم سرمایه‌گذاری، بار دیگر پرسش‌هایی جدی درباره هزینه‌های امنیتی و اقتصادی تداوم جنگ یمن برای برنامه‌های بلندپروازانه عربستان مطرح کرده است.
صنعا: به گزارش راز نیوز | هم‌زمان با تشدید حملات هوایی عربستان به مناطق مختلف یمن و افزایش تلفات غیرنظامیان، نیروهای مسلح یمن از اجرای مجموعه‌ای از عملیات موشکی و پهپادی علیه اهداف راهبردی در عمق خاک عربستان خبر دادند؛ عملیاتی که با هدف پاسخ به حملات نظامی ریاض و تحمیل معادلات تازه بازدارندگی انجام شده و دامنه آن مراکز اقتصادی، فرودگاه‌ها، تأسیسات نفتی و مواضع نظامی عربستان را دربر گرفته است.
آسیب‌دیدن ساختمان اداری شرکت آرامکو در منطقه مالی ملک عبدالله در ریاض، بار دیگر آسیب‌پذیری زیرساخت‌های راهبردی عربستان در برابر حملات فرامرزی را به کانون توجه رسانه‌ها و محافل اقتصادی تبدیل کرده است. گزارش‌های منتشرشده از این رویداد، از جمله گزارش بلومبرگ، نشان می‌دهد که تداوم ناامنی می‌تواند برنامه‌های عربستان برای تثبیت جایگاه خود به‌عنوان مقصد سرمایه‌گذاری بین‌المللی و مرکز فعالیت شرکت‌های بزرگ جهانی را با چالش روبه‌رو کند.
منطقه مالی ریاض در کانون عملیات؛ نگرانی از آینده سرمایه‌گذاری خارجی
در پی عملیات موشکی و پهپادی نیروهای یمنی در هشتم نوامبر، ساختمان اداری متعلق به شرکت آرامکو در منطقه مالی ملک عبدالله ریاض آسیب دید. وزارت انرژی عربستان میزان خسارت را محدود اعلام کرد و از نبود تلفات انسانی خبر داد. با این حال، وقوع این حادثه در یکی از مهم‌ترین مراکز اقتصادی و مالی پایتخت، اهمیت نمادین و راهبردی آن را دوچندان کرده است.
بلومبرگ در گزارش خود با اشاره به آسیب‌دیدن دفتر آرامکو، هشدار داد که تداوم حملات و بی‌ثباتی امنیتی می‌تواند اعتماد شرکت‌های بین‌المللی به محیط کسب‌وکار عربستان را تحت تأثیر قرار دهد و تلاش‌های این کشور برای جذب سرمایه خارجی را دشوارتر سازد. این رسانه همچنین به تعویق یا لغو برخی رویدادهای بزرگ اقتصادی و ورزشی عربستان اشاره کرده است؛ رویدادهایی که قرار بود در چارچوب برنامه‌های اقتصادی این کشور، درآمدزایی و سرمایه‌گذاری بین‌المللی را تقویت کنند.
پیش‌تر نیز بلومبرگ از تعویق اجلاس سرمایه‌گذاری «ابتکار سرمایه‌گذاری آینده» عربستان تا سال ۲۰۲۷ خبر داده بود؛ تصمیمی که در پی تداوم حملات و نگرانی‌های امنیتی اتخاذ شد و ضربه‌ای به برنامه ریاض برای معرفی خود به‌عنوان قطب جهانی تجارت و سرمایه‌گذاری به شمار می‌رود. این تحولات در شرایطی رخ می‌دهد که برنامه چشم‌انداز ۲۰۳۰ محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان، بر جذب سرمایه خارجی، توسعه بخش‌های غیرنفتی و تبدیل این کشور به یکی از مراکز مهم اقتصادی جهان استوار است.
چهار عملیات موشکی و پهپادی؛ اهداف راهبردی در عمق خاک عربستان
سرتیپ یحیی سریع، سخنگوی نیروهای مسلح یمن، روز یکشنبه در بیانیه‌ای از اجرای چهار عملیات موشکی و پهپادی علیه اهداف سعودی خبر داد و این اقدامات را پاسخی مستقیم به حملات عربستان علیه مناطق غیرنظامی یمن عنوان کرد.
بر اساس این بیانیه، فرودگاه بین‌المللی ملک خالد در ریاض، مراکز و مخازن نفتی آرامکو در پایتخت عربستان و تأسیسات نفتی ابقیق در منطقه شرقی این کشور از جمله اهداف عملیات بودند. همچنین مواضع و تجمعات نیروهای نظامی وابسته به عربستان در استان‌های الجوف، مأرب و لحج در داخل یمن هدف قرار گرفتند.
یحیی سریع با اشاره به نتایج این عملیات، از اصابت مستقیم موشک‌ها و پهپادها به اهداف تعیین‌شده سخن گفت و تأکید کرد که نیروهای مسلح یمن حملات خود را تا توقف تجاوز نظامی و رفع محاصره این کشور ادامه خواهند داد.
در مقابل، ائتلاف به رهبری عربستان از رهگیری شماری از موشک‌های شلیک‌شده به سوی ریاض و مناطق دیگر خبر داد. با وجود این، آسیب‌دیدن ساختمان آرامکو در منطقه مالی پایتخت نشان داد که حتی رهگیری موشک‌ها نیز مانع از وارد آمدن خسارت به زیرساخت‌های مهم عربستان نشده است. 
هشدار درباره آسیب‌پذیری مراکز اقتصادی و امنیتی عربستان
سرهنگ زکریا الشاربی، مدیر مرکز اطلاع‌رسانی اداره ارشاد معنوی یمن، هدف قرار گرفتن منطقه مالی ملک عبدالله را تحولی مهم در دامنه عملیات نظامی توصیف کرد. به گفته وی، این منطقه یکی از مراکز اصلی فعالیت‌های اقتصادی و سرمایه‌گذاری عربستان است و بیش از ۱۴۰ شرکت در آن حضور دارند؛ دفاتر آرامکو و صندوق سرمایه‌گذاری عمومی عربستان نیز در شمار مجموعه‌های مهم مستقر در این منطقه قرار دارند.
الشاربی تأکید کرد که هدف قرار گرفتن چنین مرکزی، پیامدهایی فراتر از خسارت فیزیکی دارد و تصویر امنیتی‌ای را که ریاض برای جلب اعتماد سرمایه‌گذاران خارجی ترسیم کرده، تحت فشار قرار می‌دهد. وی همچنین با اشاره به فاصله بیش از هزار و ۸۰۰ کیلومتری برخی اهداف از مواضع نیروهای یمنی، این عملیات را نشانه‌ای از توسعه توان موشکی و پهپادی یمن دانست.
این مقام یمنی با اشاره به حملات مکرر به فرودگاه‌های ریاض، تأسیسات نفتی و مراکز راهبردی، گفت که گسترش دامنه عملیات، محاسبات امنیتی عربستان درباره حفاظت از زیرساخت‌های حیاتی را با چالش روبه‌رو کرده است.
تأسیسات نفتی؛ حلقه حساس اقتصاد عربستان
در بخش دیگری از اظهارات خود، الشاربی به اهمیت راهبردی تأسیسات نفتی ابقیق و دیگر مراکز مرتبط با تولید و انتقال نفت عربستان پرداخت. به گفته وی، عملیات یمن در دوره اخیر مجموعه‌ای از زیرساخت‌های نفتی، از جمله تأسیسات خریص، رأس تنوره، ینبع، خط لوله شرق به غرب و ایستگاه هشتم پمپاژ در منطقه دوادمی را دربر گرفته است.
وی با اشاره به نقش این تأسیسات در زنجیره تولید، فرآوری و صادرات نفت عربستان، تأکید کرد که آسیب به تجهیزات حساس و مراکز فرآوری می‌تواند روند تعمیرات را پیچیده و بر ظرفیت تولید و صادرات نفت اثرگذار کند. الشاربی همچنین گفت که برخی تأسیسات هنوز به وضعیت عملیاتی پیشین خود بازنگشته‌اند.
در این چارچوب، حملات به زیرساخت‌های نفتی تنها یک مسئله نظامی نیست، بلکه با امنیت انرژی، درآمدهای صادراتی و ثبات اقتصادی عربستان پیوند مستقیم دارد؛ موضوعی که در شرایط تداوم درگیری‌ها، اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.
فرودگاه ملک خالد و پیامدهای امنیتی برای برنامه چشم‌انداز ۲۰۳۰
فرودگاه بین‌المللی ملک خالد و منطقه مالی ریاض، دو مرکز مهم در ساختار اقتصادی و ارتباطی عربستان به شمار می‌روند. الشاربی با اشاره به اهمیت این مراکز گفت که تکرار حملات و گزارش‌های مربوط به توقف یا اختلال در پروازها، نگرانی‌هایی را درباره امنیت فعالیت شرکت‌ها، سرمایه‌گذاران و زیرساخت‌های اقتصادی ایجاد کرده است.
از نگاه این مقام یمنی، ادامه حملات عربستان به یمن و گسترش عملیات پاسخ‌جویانه، برنامه‌های اقتصادی ریاض را در معرض فشار قرار می‌دهد. وی معادله «محاصره در برابر محاصره» و «تشدید در برابر تشدید» را چارچوب راهبردی نیروهای یمنی در برابر ادامه حملات و محاصره این کشور توصیف کرد.
گسترش عملیات علیه تجمعات نظامی عربستان در جبهه‌های یمن
الشاربی همچنین از ادامه عملیات نیروهای یمنی علیه تجمعات و تحرکات نظامی عربستان در جبهه‌های مختلف، از جمله استان‌های الجوف، لحج و مأرب خبر داد و گفت که این عملیات از سوم سپتامبر تاکنون خسارات قابل‌توجهی به نیروهای هدف وارد کرده است.
وی با استناد به آماری که به‌تازگی منتشر شده، از کشته شدن هزاران نفر و اسارت بیش از هزار و ۱۰۰ نفر از نیروهای هدف این عملیات سخن گفت.
الشاربی در پایان تأکید کرد که گسترش دامنه عملیات به منطقه مالی ریاض، نشان‌دهنده ورود بخش‌های اقتصادی و غیرنفتی عربستان به محدوده اهداف نظامی یمن است و در صورت ادامه حملات علیه این کشور، دامنه پاسخ‌ها نیز می‌تواند گسترش یابد.
حملات به یمن؛ زمینه تشدید معادله پاسخ متقابل
این دور از تنش‌ها در پی ازسرگیری حملات نظامی عربستان به یمن و فروپاشی آتش‌بسی آغاز شد که از سال ۲۰۲۲ تا حد زیادی از شدت درگیری‌های مستقیم میان دو طرف کاسته بود. در روزهای اخیر، حملات هوایی به مناطق مسکونی و غیرنظامی یمن، بار دیگر بحران انسانی این کشور را در کانون توجه قرار داده است.
وزارت بهداشت دولت مستقر در صنعا اعلام کرده است که در حملات هوایی هفتم نوامبر به منطقه بنی‌حشیش در شرق صنعا، دست‌کم ۳۳ نفر کشته و ۳۹ نفر زخمی شده‌اند و بیشتر قربانیان را زنان و کودکان تشکیل می‌دهند. خبرگزاری رویترز نیز این آمار را به نقل از منابع یمنی منتشر کرده، اما تأکید کرده است که نتوانسته جزئیات آن را به‌طور مستقل تأیید کند. مرکز ارتباطات بین‌المللی عربستان نیز اعلام کرده است که در حال بررسی گزارش حمله است. 
در چنین شرایطی، نیروهای مسلح یمن عملیات خود در عمق خاک عربستان را بخشی از راهبرد پاسخ متقابل به حملات و محاصره این کشور معرفی می‌کنند؛ راهبردی که بر اساس آن، تداوم حملات علیه یمن با گسترش دامنه اهداف پاسخ‌جویانه همراه خواهد بود.
مجموع این تحولات نشان می‌دهد که دامنه تقابل میان ریاض و صنعا دیگر به جبهه‌های مرزی و مواضع نظامی محدود نمانده و زیرساخت‌های نفتی، فرودگاهی و اقتصادی عربستان نیز در کانون تنش قرار گرفته‌اند. آسیب به ساختمان آرامکو در قلب منطقه مالی ریاض، در کنار تعویق رویدادهای مهم سرمایه‌گذاری، بار دیگر پرسش‌هایی جدی درباره هزینه‌های امنیتی و اقتصادی تداوم جنگ یمن برای برنامه‌های بلندپروازانه عربستان مطرح کرده است.