دان نیوز پاکستان: متحدان پیمان مکه از همکاری دفاعی به سمت دیپلماسی حرکت کردند
در پی تشدید تنش های منطقه‌ای، رئیس ستاد ارتش پاکستان، وزیر دفاع عربستان و رئیس سازمان اطلاعات ترکیه در سفر به تهران با مقام های ارشد ایران دیدار کردند؛ نشستی که با حمایت مسعود پزشکیان از ابتکارهای تقویت وحدت کشورهای اسلامی همراه شد .
اسلام‌آباد : به گزارش راز نیوز به نقل دان نیوز پاکستان | ایران روز دوشنبه از تلاش‌ها برای تقویت امنیت و توسعه منطقه‌ای حمایت کرد؛ موضعی که در جریان دیدار مسعود پزشکیان رئیس‌جمهور ایران، با مقام‌های ارشد پاکستان، عربستان سعودی و ترکیه، سه کشور امضا کننده پیمان دفاعی مکه، مطرح شد. طرفین همچنین بر ادامه گفت‌وگوها درباره صلح و امنیت منطقه‌ای تأکید کردند.
دکتر مسعود پزشکیان در این دیدار گفت: «جمهوری اسلامی ایران از هرگونه تفاهمی که با هدف تقویت وحدت و انسجام کشورهای اسلامی صورت گیرد، حمایت می‌کند.»
وی همچنین تأکید کرد که کشورهای منطقه می‌توانند با تجمیع منابع و ظرفیت‌های خود، الگویی از عدالت و توسعه ارائه دهند.
این نشست با حضور خالد بن سلمان وزیر دفاع عربستان سعودی، فیلد مارشال عاصم منیر فرمانده ارتش و نیروهای دفاعی پاکستان، و ابراهیم کالین رئیس سازمان اطلاعات ترکیه، برگزار شد. در طرف ایرانی نیز مقام های ارشدی از جمله عباس عراقچی وزیر امور خارجه، و محسن رضایی دبیر شورای عالی امنیت ملی، حضور داشتند.
هیأت‌های سه کشور پیش از دیدار با رئیس‌جمهور ایران، به‌صورت جداگانه با محسن رضایی دیدار کردند. در این گفت‌وگوهای مقدماتی، بر ادامه رایزنی‌ها برای تقویت همکاری میان کشورهای منطقه، به‌ویژه در حوزه صلح و امنیت، توافق شد.
به گفته اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه ایران، این دیدارها در پی سفر هفته گذشته عاصم منیر به تهران انجام شد؛ سفری که طی آن، فرمانده ارتش پاکستان پیشنهاد برگزاری این نشست را مطرح کرده بود.
تأکید بر دیپلماسی در کنار همکاری های دفاعی
به نوشته دان نیوز، دیدار مقام های کشورهای عضو پیمان دفاعی مکه با مسئولان ایرانی نشان دهنده افزایش توجه به ضرورت استفاده از ابزارهای دیپلماتیک برای مهار تنش های منطقه‌ای است؛ آن هم در شرایطی که کشورهای حاضر، همکاری های دفاعی خود را نیز تقویت می‌کنند.
وزارت امور خارجه عربستان سعودی اعلام کرد که این سفر در چارچوب تلاش های مستمر کشورهای عضو پیمان برای کاهش تنش‌ها، تقویت گفت‌وگو و حمایت از راهکارهای دیپلماتیک انجام شده است. ریاض همچنین هدف این ابتکار را پشتیبانی از تلاش های میانجی‌گرانه پاکستان و قطر عنوان کرد.
عبدالعزیز حمد العویشق، معاون دبیرکل شورای همکاری خلیج فارس در امور سیاسی و مذاکرات، نیز کاهش تنش‌ها، گفت‌وگو و حمایت از میانجی‌گری پاکستان و قطر را از اهداف اصلی این ابتکار دانست.
حضور یک هیأت قطری در تهران اندکی پیش از سفر مقام‌های کشورهای عضو پیمان مکه نیز از احتمال هماهنگی میان ابتکارهای دیپلماتیک منطقه‌ای حکایت دارد.
امنیت تنگه هرمز و حملات انصارالله در کانون نگرانی‌ها
این دیدار در شرایطی برگزار شد که تشدید تنش‌ها پیرامون تحولات یمن، نگرانی‌ها درباره امنیت تنگه هرمز و احتمال ازسرگیری اقدامات نظامی آمریکا و اسرائیل علیه ایران، بر معادلات منطقه‌ای سایه انداخته است.
هم‌زمان، پارلمان مصر نیز با صدور مجوز برای ارائه حمایت نظامی دفاعی به عربستان سعودی در درگیری های این کشور با جنبش انصارالله یمن موافقت کرده است. با این حال، قاهره همچنان با ایران، آمریکا و دیگر بازیگران منطقه‌ای در تماس است تا از گسترش دامنه درگیری‌ها جلوگیری کند.
به نوشته دان نیوز، این تحرکات را می‌توان در امتداد ابتکار موسوم به «آر۴» نیز ارزیابی کرد؛ ابتکاری که در چارچوب آن، مصر مسیر دیپلماتیک خود با تهران را دنبال می‌کند و پاکستان، عربستان و ترکیه نیز از طریق دیدار مستقیم با مقام‌های ایرانی در پی بررسی راهکارهای مهار بحران هستند.
ایران همواره تأکید کرده است که مسئولیت تأمین امنیت منطقه باید بر عهده کشورهای منطقه باشد، نه قدرت‌های خارجی. در این چارچوب، نشست تهران فرصتی برای عربستان، پاکستان و ترکیه فراهم کرد تا نگرانی‌های خود را مستقیماً با مقام‌های ایرانی در میان بگذارند و امکان همکاری منطقه‌ای برای جلوگیری از گسترش بحران را بررسی کنند.
بررسی چارچوب عدم تعرض و ازسرگیری مذاکرات ایران و آمریکا
بر اساس گزارش‌های رسانه‌ای، موضوعاتی از جمله احتمال تدوین چارچوب منطقه‌ای عدم تعرض، از سرگیری مذاکرات ایران و آمریکا، توقف حملات انصارالله، بازگشایی تنگه هرمز و محاصره دریایی بنادر ایران از جمله محورهای مطرح شده در این گفت‌وگوها بوده است.
پیامدهای اقدامات نظامی آمریکا و اسرائیل و همچنین تحولات فلسطین و لبنان نیز از دیگر موضوعات مورد بحث عنوان شده‌اند.
با این حال، تاکنون گزارشی رسمی درباره دستیابی طرف‌ها به توافق مشخصی در این زمینه‌ها منتشر نشده است. این نشست حدود دو ساعت به طول انجامید.
محسن رضایی پس از پایان دیدارها در گفت‌وگو با رسانه‌ها اظهار داشت: «فضایی جدید و مثبت در منطقه شکل گرفته است که در گفت‌وگو های انجام شده با مقام های ارشد ترکیه، پاکستان و عربستان سعودی بازتاب یافته است.»