گزارش‌ها از خرید ۳۰ بالگرد تهاجمی پیشرفته از چین؛ گام تازه پاکستان برای نوسازی توان هوانوردی ارتش

پاکستان در آستانه گسترش چشمگیر ناوگان بالگردهای رزمی خود با خرید ۳۰ فروند بالگرد تهاجمی Z-10ME از چین قرار گرفته است؛ قراردادی که در صورت تأیید رسمی، وابستگی دفاعی اسلام‌آباد به پکن را بیش از پیش تقویت می‌کند و جایگاه چین را به‌عنوان اصلی‌ترین تأمین‌کننده تسلیحات پاکستان تثبیت خواهد کرد.

نویسنده: تیم راز نیوز۴ دقیقه مطالعهRead in English

پکن: به گزارش راز نیوز | پاکستان در آستانه گسترش چشمگیر ناوگان بالگردهای رزمی خود با خرید ۳۰ فروند بالگرد تهاجمی Z-10ME از چین قرار گرفته است؛ قراردادی که در صورت تأیید رسمی، وابستگی دفاعی اسلام‌آباد به پکن را بیش از پیش تقویت می‌کند و جایگاه چین را به‌عنوان اصلی‌ترین تأمین‌کننده تسلیحات پاکستان تثبیت خواهد کرد.

جزئیات این توافق پس از انتشار تصویری از یک سند قراردادی در شبکه‌های اجتماعی چین مطرح شد. این تصویر روز یکشنبه از سوی ساشوجیان، وبلاگ‌نویس حوزه نظامی، منتشر شد و بر اساس اطلاعات همراه آن، شرکت ملی فناوری و صادرات هوانوردی چین (CATIC) در تاریخ ۱۱ ژوئیه توافق‌نامه‌ای با وزارت تولیدات دفاعی پاکستان برای صادرات ۳۰ فروند بالگرد Z-10ME، به همراه تجهیزات و خدمات پشتیبانی مرتبط، امضا کرده است.

با این حال، در اطلاعات منتشرشده سال امضای توافق مشخص نشده و تاکنون هیچ‌یک از دولت‌های چین و پاکستان، تعداد بالگردها، ارزش قرارداد یا زمان‌بندی تحویل آنها را به‌طور رسمی تأیید نکرده‌اند. با وجود این، رقم اعلام‌شده روشن‌ترین نشانه از ابعاد خرید پاکستان از این خانواده بالگردها پس از ورود رسمی آنها به سازمان هوانوردی ارتش در اوت سال گذشته خواهد بود.

وبلاگ‌نویس چینی این توافق را دستاوردی مهم در صادرات تسلیحات این کشور توصیف کرده و مدعی شده است که برای نخستین‌بار یک بالگرد تهاجمی اصلیِ توسعه‌یافته در داخل چین، به‌صورت یک سامانه کامل به مشتری خارجی صادر می‌شود.

گزارش‌ها حاکی از آن است که پاکستان از سال ۲۰۲۲ خرید حداکثر ۴۰ فروند بالگرد از خانواده Z-10 را بررسی می‌کرده است. ارتش پاکستان نیز ورود این بالگردها به ناوگان خود را گامی مهم در مسیر نوسازی توان هوانوردی ارتش معرفی کرده است.

چین؛ جایگزین تأمین‌کنندگان غربی در برنامه تسلیحاتی پاکستان

گزارش مربوط به خرید Z-10ME بار دیگر دشواری‌های پاکستان در متنوع سازی منابع تأمین تجهیزات نظامی را برجسته می‌کند. تلاش‌های پیشین اسلام‌آباد برای خرید بالگردهای تهاجمی AH-1Z Viper ساخت آمریکا و T129 ATAK ترکیه، به‌دلیل محدودیت‌های صادراتی و پیچیدگی‌های صدور مجوز به نتیجه نرسید و در نهایت چین به یکی از گزینه‌های اصلی پاکستان تبدیل شد.

بالگردهای Z-10ME قرار است در کنار ناوگانی فعالیت کنند که بخش عمده آن را بالگردهای قدیمی آمریکایی AH-1F Cobra تشکیل می‌دهند؛ تجهیزاتی که نزدیک به چهار دهه در خدمت ارتش پاکستان بوده‌اند. شمار محدودی از بالگردهای تهاجمی Mi-35 Hind ساخت روسیه نیز در این ناوگان حضور دارند.

ورود بالگردهای چینی می‌تواند فرصتی برای جایگزینی تدریجی تجهیزات قدیمی و ارتقای توان عملیاتی هوانوردی ارتش پاکستان فراهم کند؛ آن هم در شرایطی که اسلام‌آباد می‌کوشد وابستگی خود به مجوزهای سیاسی و محدودیت‌های صادرات تسلیحات غربی را کاهش دهد.

این خرید، بخشی از روند گسترده‌تر گسترش نقش چین در نوسازی نیروهای مسلح پاکستان است. پکن پیش‌تر نیز در زمینه تأمین جنگنده، سامانه‌های پدافند هوایی، پهپاد و دیگر تجهیزات نظامی، همکاری‌های گسترده‌ای با اسلام‌آباد داشته است.

جنگنده J-10CE که در کنار برنامه مشترک تولید جنگنده JF-17 به ناوگان پاکستان افزوده شده، حضور چین در بخش هوانوردی رزمی این کشور را تقویت کرده است. خرید Z-10ME نیز می‌تواند دامنه این همکاری را به حوزه بالگردهای تهاجمی گسترش دهد.

Z-10ME؛ بالگردی برای مأموریت در ارتفاعات دشوار

Z-10ME نسخه صادراتی و ارتقایافته بالگرد تهاجمی Z-10 است که در خدمت ارتش آزادی‌بخش خلق چین قرار دارد. این بالگرد در رزمایش‌های نظامی چین در نزدیکی مرز هند و همچنین منطقه تنگه تایوان به نمایش درآمده و بخشی از توان عملیاتی در حال توسعه پکن به شمار می‌رود.

رسانه‌های دولتی چین پیش‌تر بر قابلیت فعالیت این بالگرد در مناطق مرتفع فلات تبت تأکید کرده‌اند؛ مناطقی که ارتفاع آنها در برخی نقاط به حدود شش هزار متر می‌رسد. چنین قابلیتی می‌تواند برای نیازهای عملیاتی پاکستان در مناطق کوهستانی و امتداد مرزهای مرتفع این کشور اهمیت داشته باشد.

گزارش‌ها درباره نسخه صادراتی Z-10ME از تجهیز آن به موتورهای توربوشفت ارتقایافته WZ-9C، سامانه‌های پیشرفته‌تر جنگ الکترونیک و مجموعه‌ای از بهبودهای فنی با هدف افزایش کارایی و بقاپذیری در میدان نبرد حکایت دارند.

این بالگرد نخستین‌بار در نمایشگاه هوایی ژوهای چین در سال ۲۰۱۸ رونمایی شد و در سال ۲۰۲۴ نخستین حضور بین‌المللی خود در نمایشگاه هوایی سنگاپور را تجربه کرد. همچنین، بر اساس پستی که شرکت صنایع هوانوردی چین (AVIC) در دهم اکتبر منتشر کرده، Z-10ME در نمایشگاه هوایی مراکش در اوایل اکتبر، در کنار جنگنده J-10CE، هواپیمای ترابری راهبردی Y-20، بالگرد چندمنظوره Z-20 و خانواده پهپادهای Wing Loong به نمایش گذاشته شد.

پیامدهای راهبردی؛ تعمیق پیوندهای دفاعی اسلام‌آباد و پکن

برای پاکستان، خرید این بالگردها می‌تواند مسیر نوسازی ناوگان هوانوردی ارتش را هموار کند و وابستگی به تأییدیه‌ها و محدودیت‌های صادراتی کشورهای غربی را کاهش دهد. در مقابل، برای چین نیز چنین توافقی به معنای گسترش بیشتر همکاری دفاعی با یکی از شرکای راهبردی این کشور در جنوب آسیاست؛ همکاری‌ای که به‌تدریج خرید تجهیزات، هماهنگی عملیاتی و پشتیبانی بلندمدت نظامی را در بر می‌گیرد.

اهمیت این روند تنها به تقویت ناوگان بالگردی پاکستان محدود نمی‌شود. هرچه سهم تجهیزات چینی در نیروهای مسلح پاکستان افزایش یابد، نقش پکن در شکل‌دهی به مسیر نوسازی نظامی اسلام‌آباد نیز پررنگ‌تر خواهد شد.

در مجموع، اگر گزارش خرید ۳۰ فروند Z-10ME تأیید شود، این توافق را می‌توان گامی دیگر در مسیر تعمیق همکاری‌های دفاعی پاکستان و چین دانست؛ همکاری‌ای که دامنه آن از جنگنده‌ها و سامانه‌های پدافندی تا پهپادها و بالگردهای تهاجمی در حال گسترش است.