تحرکات دیپلماتیک در بیروت؛ بازگشت عربستان به پرونده لبنان همزمان با رایزنیهای آمریکا و ترکیه
بیروت در روزهای اخیر شاهد افزایش تحرکات دیپلماتیک و حضور فرستادگان خارجی است؛ در حالی که آمریکا بر ترتیبات امنیتی جنوب لبنان و مرحله پس از پایان مأموریت یونیفل تمرکز دارد و ترکیه از مسیرهای سیاسی، اجتماعی و فرهنگی حضور خود را گسترش میدهد، سفر یزید بن فرحان، فرستاده سعودی به لبنان، بار دیگر توجهها را به رویکرد ریاض در قبال تحولات سیاسی لبنان، تقویت نهادهای دولتی و آینده نقش این کشور در معادلات منطقهای جلب کرده است.
بیروت : به گزارش راز نیوز | یزید بن فرحان، فرستاده سعودی، شامگاه شنبه وارد بیروت شد و رایزنیهای خود را با نواف سلام نخستوزیر لبنان، در ساختمان دولت آغاز کرد. این دیدار با حضور فهد الدوسری، سفیر عربستان در لبنان، حدود دو ساعت به طول انجامید و با ضیافت شام همراه بود.
بن فرحان صبح یکشنبه نیز با جوزف عون، رئیسجمهور لبنان، در کاخ بعبدا دیدار کرد. در این نشست، تحولات سیاسی و امنیتی لبنان و مسائل مرتبط با وضعیت منطقه مورد بررسی قرار گرفت.
فرستاده سعودی همچنین با نبیه بری، رئیس پارلمان لبنان، و ولید جنبلاط، رئیس سابق حزب سوسیالیست ترقیخواه، دیدار کرد و قرار است با سمیر جعجع، رئیس حزب نیروهای لبنانی، نیز ملاقات داشته باشد.
در چارچوب رایزنیهای پارلمانی، بن فرحان با نمایندگانی از جمله فؤاد مخزومی، ابراهیم منیمه و عبدالرحمن البزری دیدار کرد و برنامه او شامل ملاقات با شماری دیگر از نمایندگان مستقل نیز خواهد بود.
سفر از پیش برنامهریزیشده؛ نه واکنشی به تحرکات دیپلماتیک
در حالی که برخی منابع سفر فرستاده سعودی را واکنشی به گزارشهایی درباره کاهش نقش او در پرونده لبنان و تغییر رویکرد ریاض ارزیابی کردهاند، منابع مطلع به روزنامه «المدن» تأکید دارند که این سفر از مدتها قبل برنامهریزی شده بود و ارتباط مستقیمی با ورود سایر فرستادگان خارجی ندارد.
به گفته این منابع، بن فرحان پیشتر قصد سفر به بیروت را داشته، اما تحولات منطقه در هفتههای گذشته موجب به تعویق افتادن آن شده است. از این رو، همزمانی سفرهای دیپلماتیک اخیر را باید بیشتر ناشی از تلاقی برنامههای از پیش تعیینشده و تفاوت در دستورکارهای سیاسی و امنیتی کشورها دانست.
منابع مذکور تأکید میکنند که محور اصلی رویکرد عربستان، حمایت از دولت لبنان و تقویت نهادهای رسمی این کشور است؛ بهگونهای که دولت بتواند اختیارات قانونی خود را اعمال کرده و مسئولیتهای اساسیاش را بر عهده بگیرد.
دستورکار آمریکا؛ آینده یونیفل و ترتیبات امنیتی جنوب لبنان
همزمان با تحرکات سعودی، مایک والتز، سفیر آمریکا در سازمان ملل، با دستورکاری متفاوت وارد بیروت شد. محور اصلی سفر او بررسی مرحله پس از یونیفل، اجرای چارچوب سهجانبه و آینده ترتیبات امنیتی در جنوب لبنان عنوان شده است.
این سفر در آستانه ۳۱ دسامبر ۲۰۲۶، موعد پایان مأموریت عملیاتی نیروهای یونیفل بر اساس قطعنامه ۲۷۹۰ شورای امنیت، انجام میشود. بر اساس این قطعنامه، روند خروج سازمانیافته و امن نیروهای یونیفل از این تاریخ آغاز میشود و قرار است طی یک سال تکمیل شود.
حضور ترکیه از مسیرهای سیاسی و اجتماعی
پیش از ورود فرستادگان سعودی و آمریکایی، بیروت میزبان بلال اردوغان، فرزند رئیسجمهور ترکیه و رئیس هیئت امنای بنیاد ترکیهای «وقف نشر علم»، نیز بود.
این سفر با عنوان فرهنگی و اجتماعی انجام شد، اما ترکیب دیدارها و طرفهای ملاقاتشده، ابعاد سیاسی آن را نیز برجسته کرد. ترکیه از طریق شبکهای از روابط سیاسی، اقتصادی، فرهنگی و اجتماعی، به دنبال تقویت حضور خود در لبنان است و از پیوندهای تاریخی با برخی مناطق این کشور، بهویژه شمال لبنان، بهره میگیرد.
سه رویکرد متفاوت به آینده لبنان
تحرکات اخیر دیپلماتیک نشاندهنده تفاوت در اولویتهای آمریکا، عربستان و ترکیه در قبال لبنان است. واشنگتن بر ترتیبات امنیتی جنوب، موضوع سلاح و مرحله پس از یونیفل متمرکز است؛ ریاض، بر اساس مواضع مطرحشده در جریان سفر بن فرحان، تقویت دولت و نهادهای رسمی لبنان را در اولویت قرار داده و آنکارا نیز با گسترش روابط سیاسی، اقتصادی و اجتماعی در پی تثبیت حضور خود در این کشور است.
